علم

مقصد بعدی مریخ است. ولی آیا بدن انسان کشش این سفر طولانی و رسیدن به مقصد را خواهد داشت؟

تاریخ

با کشف شواهدی جدید، تاریخ و اطلاعاتی که از وایکینگ‌ها داشتیم، کاملا تغییر کرد.

حیات وحش

به‌راستی هشت‌پاها چقدر شبیه به ما هستند؟

فرهنگ، حیات‌وحش

آیا برای حفظ حیوانات، باید آن‌ها را به قتل برسانیم؟

عکس هفته
زردکوه، ایران
زردکوه، ایران
علیرضا نادری
دسته بندی‌ها
مجله ماه
شماره ۶۳، فروردین ۱۳۹۷
زمین از نگاه فضانوردان
با مشاهده‌ی کره‌ی خاکی از فضا چه می‌آموزیم
یادداشت سردبیر

خشک‌سالی امروزه موضوع خشک‌سالی فقط معطوف به ایران نیست، و تقریبا تمام کشورها به نحوی با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. خشک‌سالی حتی الگوهای بارش در کشورهای بارانی را هم تغییر داده؛ به‌طوری‌که ماه‌های بارانی مدتش کوتاه‌تر و شدت بارش بیشتر و ماه‌های خشک، خشک‌تر شده‌اند. اگر مسئله‌ی تغییر الگوهای بارش را هم برای چند لحظه فراموش کنیم، تقریبا کشوری نیست که در آن دریاچه یا رودی خشک نشده باشد. تبعات خشک‌سالی فقط به مسائل زیست‌محیطی ختم نمی‌شود و بر زندگی انسان‌ها، صنایع و فرهنگ‌ها هم فشار مضاعفی وارد کرده ‌است. دلایل خشک‌سالی هم فقط تغییرات طبیعی الگوهای اقلیمی نیست. بهره‌برداری‌های بیش از اندازه‌ی انسان و تکثیر گازهای گل‌خانه‌ای موجب شتاب بیشتر این تغییرات شده‌ است، به ‌نحوی که حتی اگر از همین امروز عامل انسان را از معادلات الگوهای تغییرات اقلیمی حذف کنیم، بعید به‌نظر می‌رسد که تا حداقل چند صد سال آینده رودها و دریاچه‌ها و یخچال‌های طبیعی بتوانند خود را احیا کنند. متاسفانه موضع‌گیری‌های مختلف دولتی، مردمی، و حتی موضع‌گیری دانشمندان باعث چند دستگی در بررسی‌های علمی پیرامون خشک‌سالی شده، که روند مبارزه‌ی صحیح با آن را به چالش کشیده است. برخی این خشک‌سالی‌ها را بخشی از چرخش‌های طبیعی اقلیمی زمین می‌دانند که برای آن شواهد درستی هم از تاریخ زمین دارند، و برخی انسان را محرک اصلی می‌دانند. جالب این‌که در همین دو گروه هم چند دستگی مختلفی دیده می‌شود. بسیاری حتی پا فراتر گذاشته‌اند و پیشنهاد انتقال آب از اقیانوس‌ها به بسترهای دریاچه‌های خشک‌شده می‌دهند؛ راه‌کاری که نه‌تنها هزینه‌بر خواهد بود، بلکه عواقب زیست‌محیطی آن هنوز کامل مشخص نیست و مدل‌های کامپیوتری نتوانسته‌اند جواب‌های مشخصی برای آن پیش‌بینی کنند. حال چنان‌چه مقصر خشک‌سالی‌های قرن‌های اخیر را انسان تلقی کنیم، یا خیر، در هر صورت باید با تمام قوا بهره‌برداری خود از این منبع حیاتی را اصلاح کنیم؛ چه در صنایع و کشاورزی و چه مصارف مستقیم انسان‌ها. حداقلش این است که روند نابودی کندتر پیش خواهد رفت و فرصت بیشتری به ما برای مطالعه‌ی دقیق‌تر و پیدا کردن راه‌کارهای مناسب‌تر خواهد داد. بهینه‌سازی الگوهای مصرف گل طلایی ما خواهد بود. پس تغییر را نباید فقط از دولت‌ها، صنایع یا دانشمندان توقع داشت؛ تغییر را باید از فرد فرد خودمان آغاز کنیم و نباید عادات مصرف‌گرایی خود را به نسل‌های بعدی منتقل کنیم.

در این شماره می خوانید

کوچ‌های بزرگ پرندگان

وقتی حیات پیچیده شد

زندگی در میان ویرانه‌ها

خبرنامه

لحظه‌های نشنال جئوگرافیک را از دست ندهید