ایلان ماسک قصد سفر به مریخ دارد.

او اعلام کرده که میخواهد روی مریخ بمیرد، البته نه در اثر برخورد سفینه با سطح مریخ، بلکه به مرگ طبیعی. فناوریای که ممکن است از حادثهی ناگوار برخورد با سطح مریخ جلوگیری کند، شبی در ماه دسامبر گذشته آزمایشی تعیینکننده را با موفقیت پشت سر گذاشت. در این آزمایش، یک راکت فالکن ۹ ساخت شرکت اسپیس ایکس (Space X) متعلق به ایلان ماسک، درحالیکه ۱۱ ماهوارهی مخابراتی را با خود حمل میکرد، از پایگاه کیپ کاناورال ایالت فلوریدا به هوا برخاست.

دقایقی پس از پرتاب موشک، بوستر (شتابدهنده) از بدنهی راکت جدا شد، مانند هزاران بوستر مصرفشدهی دیگر از آغاز عصر فضا تا کنون. معمولا این بوسترها در جو ذوب میشوند و بارانی از ذرات آنها به اقیانوس میبارد. اما کار این بوستر تمام نشده بود. به جای اینکه سقوط کند، چرخید و موتورهایش دوباره روشن شد تا سرعت فرود را کم کند و بوستر را آرام به سمت سکوی فرود واقع در آن نزدیکی هدایت کند. درواقع بوستر [با خنثی کردن بخشی از نیروی جاذبه] وارانه پرواز کرد. از دید ناظر زمینی، گویی فیلم پرتاب موشک را به عقب برگردانده بودند.

شرکت اسپیس ایکس در مسیر دستیابی به راکتهایی که قابلیت استفادهی چندباره دارند، اکنون وارد مرحلهی مهمی شده بود. با محاسبهی ماسک، این فناوری میتواند هزینهها را تا یکصدم کاهش دهد و با استفاده از این مزیت، شرکت اسپیس ایکس در تجارت ارسال ماهواره به فضا و رساندن تجهیزات به ایستگاه فضایی از توان رقابتی بالایی برخوردار میشود. اما این موضوع هیچگاه برای ماسک مسئلهی اصلی نبوده است. او درجریان یک تلهکنفرانس خبری همان شب گفت که اولین فرود آرام یک بوستر راکت، «گامی حیاتی در جهت دستیابی به قابلیت ایجاد شهری روی سیارهی مریخ» بود.

شرکت اسپیس ایکس در سال ۲۰۰۲ تاسیس شد و هنوز انسانی به فضا نفرستاده است، هرچند امیدوار است با فرستادن فضانوردان ناسا به ایستگاه فضایی با راکت فالکن ۹ در سال آینده، این روند را تغییر دهد. این شرکت در حال ساخت راکت بزرگتری به نام فالکن هوی ( Falcon Heavy) است، اما حتی آن هم آنقدر بزرگ نیست که بتواند انسانها را تا مریخ ببرد. اواخر ماه سپتامبر گذشته، و طی سخنرانیای که خیلی منتظر شنیدن آن بودند، ماسک جزئیات بیشتری از پروژهی مریخ خود ارائه داد. (درست چند هفته پس از اینکه یک راکت دیگر اسپیس ایکس روی سکوی پرتاب منفجر شد.) اما او هیچ اشارهای نکرد که آیا شرکت اسپیس ایکس، تکنولوژیهای مورد نیاز دیگر برای زنده و سالم نگه داشتن انسانها روی مریخ و حین سفر را توسعه یا حتی مورد آزمایش قرار داده است یا نه. همچنین، ماسک در ماه ژوئن گذشته اعلام کرد که شرکت اسپیس ایکس قصد دارد اولین فضانوردانش را در سال ۲۰۲۴ به مریخ بفرستد. این فضانوردان در سال ۲۰۲۵ روی مریخ فرود خواهند آمد.

ناسا نیز که در سال ۱۹۶۹ فضانورد روی ماه فرود آورده و حتی پیش از آن با رباتهای کاوشگر مریخ را کاوش کرده، قصد دارد به مریخ فضانورد بفرستد؛ البته فقط برای گردش در مدار سیارهی قرمز، آنهم نه پیش از دههی ۲۰۳۰. به گفتهی ناسا، مواجهه با خطرات نشاندن یک وسیلهی بزرگ روی سطح مریخ در «افق اهداف» آنها قرار دارد، اما وقوع آن تنها یک دهه پس از این تاریخ امکانپذیر خواهد بود. ناسا در مورد شهرهای مریخی صحبتی نمیکند.

به نظر میرسد همه روی یک مسئله اتفاق نظر دارند؛ اگر بشریت یک مقصد مهم در فضا داشته باشد، آن مقصد مریخ است. اما واضح است که دیدگاههای متضادی در مورد چگونگی دستیابی به این هدف وجود دارد. فضانورد افسانهای ناسا، جان گرونسفلد، که تلسکوپ فضایی هابل را سه بار تعمیر کرده و بهار گذشته با عنوان رئیس بخش علمی آژانس بازنشسته شد، به یاد میآورد که سال ۱۹۹۲ به او گفته بودند در کلاسی از فضانوردان حضور دارد که روزی به مریخ خواهند رفت. امسال، تا حدودی به لطف کتاب پرفروش و فیلم بسیار موفق «مریخی»، ناسا تعداد ۱۸۳۰۰ درخواست برای کلاس بعدیکه فقط ۱۴ نفر ظرفیت دارددریافت کرد. گرونسفلد هنوز هم دوست دارد بشر به مریخ برود، ولی همچنان پای آنچه چند سال پیش به مدیر ناسا و همکار فضانوردش، چارلز بولدن، دربارهی وعده به نوآموزان گفته، ایستاده است. او گفته بود: «به اینها [نوآموزان] نگویید قرار است به مریخ بروند، چون شانسی برای آنها وجود ندارد. تا آن زمان آنها در دهههای ۶۰ و ۷۰ زندگیشان خواهند بود