اگر بهخاطر میمون بازیگوشی به نام ناروتو نبود، شاید میمونهای ماکاک کاکلدار سیاه هنوز ناشناخته بودند. گفته میشود که این میمون در پارکی در اندونزی دوربین یک عکاس را دزدید و از خودش عکس سلفی گرفت. آن عکس بعدا همه جا پخش شد و میمون ماکاک نیگرا ناگهان میلیونها طرفدار آنلاین پیدا کرد. درست زمانی که اتحادیهی بینالمللی حفاظت از محیط زیست، که تعیینکنندهی وضعیت بقای حیوانات است، داشت این جانور کاکلی با چشمان کهربایی را در زمرهی ۲۵ پستانداری که بیشتر از همه در معرض خطر انقراض بودند، قرار میداد.

میمونهای ماکاک در معرض خطر شدید انقراض در طول سالهای اخیر آسیبهای زیادی را متحمل شدهاند؛ با شکار شدن بابت گوشتشان، نگه داشته شدن بهعنوان حیوانخانگی، و افزایش تراکم و تمجعشان در مناطقی که به دلیل پاکسازی غیرقانونی درختان برای توسعهی مزارع کشت نارگیل و زمینهای زراعی روستاییان، کوچکتر میشود. در همین حال طرفداران حفاظت از محیط زیست در حال مبارزه با طرحهای دولتی هستند که قصدشان باز کردن زمینهای طبیعی و بکر به روی جادهسازی و صنایع است.

دانشمندان دارند روی سه گروه عمدهی میمونهای یاکی در تانگکوکو مطالعه میکنند.

هر گروه حدودا ۸۰ عضو دارد و سلسله مراتب بسیار جدی دارد. میمون نر آلفا جفت مورد نظر مادههاست، اما برتریاش خیلی پایدار نیست. غصب قدرت اغلب سریع و بدون خونریزی صورت میگیرد، و وقتی یک آلفا جایگاهش را از دست میدهد، دوباره پسگرفتن آن ممکن نیست. بعضی از نرهای برکنارشده گروه را ترک کرده و سعی میکنند بر گروهی دیگر مسلط شوند. مادهها اکثرا با هم کنار میآیند، و اختلافاتشان را با نظافت کردن یکدیگر و سایر رفتارهای صلحآمیز حل میکنند.

بااینحال میمونهای ماکاک در خانهی جنگلی خود به نظر راحت میآیند. آنها تا ارتفاع زیاد بالا میروند و تا فواصل دور تاب میخورند، و هنگام جهش در میان سایبان درختان، شاخهها را میشکنند. میمونهای کودک با چشمان درشت و قیافهی شبیه شخصیتهای کارتونی به مادرانشان میچسبند، یا نزدیکیهای زمین با هم بازی میکنند. آنها هنگام جستوجوی غذا با زمزمه با هم در ارتباط هستند، و انجیر و سایر میوهها و همینطور حشرات و برگها را میجوند. حالت چهره، نشاندهندهی حالت روحیشان است: خمیازه کشیدنهای تشریفاتیکه با دهانی بیضیشکل آغاز شده و به خمیازهای همراه با عقب رفتن سر تبدیل میشودنشاندهندهی تنش است. پسکشی فرقسر همراه با گوشهای خمیده دعوت به بازی یا نظافت است. آهسته خندیدن، سروصدا، خرخر و عوعوکردنکلام میمونهای ماکاکهر کدام بسته به شرایط، معنای خاص خودش را دارد.