من لای چمنها خم میشوم تا به حیوانی که تلوتلوخوران به سمتم میآید، نگاهی بیندازم. تقریبا چهار ماهه است، اندازهی توپ فوتبال، با چشمهای کمی بیرونزده، و بدون شک به خوشبویی و نرمی یک تولهسگ. خیلی دلم میخواهد بغلش کنم و فشارش دهم. همین دوستداشتنی بودن زیاد است که باعث شده خرس پاندای غولپیکر شهرت جهانی پیدا کند و به نماد فرهنگی، معدن طلای اقتصادی و منشا غرور ملی چینتنها کشوری که این خرسهای آسیایی هنوز در آن زندگی میکنندتبدیل شود. با رشد جمعیت انسانها و تصرف طبیعت برای مصارف انسانی، تعداد پانداهای غولپیکر هم، مانند بسیاری از موجودات در معرض خطر انقراض، رو به کاهش بوده است. اما پرورش یک حیوان در اسارت برای به نمایش گذاشتن آن مقابل جمعیت ستایشکننده، لزوما ضامن بقای آن موجود در طبیعت نیست. نتیجهی اقدامات حفاظتی برای خرسهای پاندا تعیین خواهد کرد که آیا بهتر است این حیوانات مانند یک اثر هنری پشت میلهها بمانند یا اینکه آزادانه در طبیعت پرسه بزنند.

زمان و نیاز باعث شده پانداها تنها در زیستگاههای خاصی رشد کنند. این خرسها، که هنوز شکل قوموخویشهای گوشتخوار خود هستندو مطابق با دیانایشان، خرسهای واقعی محسوب میشونددارای دندانهای نیش برای پاره کردن گوشت و آنزیمهای لازم برای هضم آن هستند. به دلیل شکافهای موجود در سوابق فسیلی، زمان دقیق جداییشان از سایر گونههای خرس درست مشخص نیست. آرواره‌‌ای که در اسپانیا یافت شده، قدمت خویشاوند نخستین پاندا را ۱۱/۶ میلیون سال تعیین میکند، اما طبق مدارک حاصل از دیانای، این موجود ۱۸ میلیون سال قدمت دارد. استخوانهای موجود در یک غار در چین نشان میدهند که پانداهای غولپیکری که ما میشناسیم، حداقل دو میلیون ساله هستند.

زمان و دلیل گیاهخوار شدن پانداها هنوز مورد بحث است، اما میلیون‌‌ها سال سازگاری و انطباقپذیری باعث شده پانداهای امروزی دارای ابزار خاصی باشند، از جمله دندانهای آسیای تخت برای خرد کردن و یک زائده شبیه انگشت‌‌ شست، یا ادامه‌‌ی استخوان مچ، برای گرفتن بامبو. جالب اینجاست که آنها هیچگونه میکروب گوارشی خاص برای هضم بامبو ندارند، که ۹۹ درصد از خوراک آنها را تشکیل میدهد. یکی از دلایل عمدهی کمانرژی بودن این حیوانات همین است. پانداها برای تامین مواد مغذی کافی، روزی ۹ تا ۱۸ کیلوگرم مواد گیاهی مصرف میکنند.

چند پاندای وحشی در طبیعت وجود دارد؟ محققان از دههی ۱۹۷۰ سعی داشتهاند تعدادشان را تعیین کنند، که ظاهرا آن زمان، تقریبا ۲۵۰۰ پاندا در طبیعت موجود بود. این تعداد در دههی ۱۹۸۰ بهشدت افت پیدا کرد، که بخشی از آن به دلیل مرگ طبیعی دورهای بامبوها بود. (پانداها معمولا میتوانند این نوع پیشامدهای زیستمحیطی را با تغییر مکان به زیستگاههای پربارتر جبران کنند، اما اگر جایی برای رفتن نداشته باشند، از گرسنگی میمیرند.)