از هر دیرین‏‌شناسی که بپرسید، به شما خواهد گفت که حیات راهی یافت و برخی از دایناسورها از این انقراض جمعی نجات یافتند. دلیل این امر آن است که پرندگان امروزی آخرین بازماندگان از شاخه‏‌ی کوچکی از شجره‏‌ی خانوادگی دایناسورها هستند که سایر تیره‌‏های آن نابود شده است.

لوییس چیاپ، مدیر موسسه‌ی دایناسورها در موزه‌‏ی تاریخ طبیعی شهرستان لس‌آنجلس، می‌گوید: «تردیدی نیست که پرندگان از دایناسورها هستند. شواهد این امر فراوان است. از نظر من، این موضوع چیزی در ردیف این است که بپرسید آیا انسان‏‌ها از رده‏ی نخستی‏‌ها هستند یا خیر.»

در شرایط جهنمی به‌جامانده از برخورد سیارک، چه چیزی باعث شد که برخی از اجداد پرندگان امروزی بتوانند بهتر از خویشاوندان کرتاسه‏‌ی خود دوام بیاورند؟ حل این معما دشوار است، زیرا تعداد پرندگان در میان فسیل‏‌های یافت‌شده بسیار اندک است. اما برخی از یافته‏‌های استثنایی در چند دهه‌ی اخیر، به همراه پیشرفت‌هایی که در تحلیل‏‌های ژنتیکی صورت گرفته است، در حال آشکار کردن این راز هستند که چگونه تصادمی که در چیکسولوب رخ داد، باعث شکل‌ گرفتن نقطه‏‌ی آغازین پرندگان امروزی شد. و این مسئله به نوبه‏‌ی خود نخستین سرنخ‏‌های قابل اعتنا در این خصوص به‌ دست می‌دهد که چگونه پرندگان این دوران پرمشقت و فاجعه‌بار را به سلامت گذراندند و بیش از ۱۰ هزار گونه‏‌ی امروزین را به وجود آوردند.

دیرین‌ترین ریشه‏‌ی شناخته‌شده از درخت خانوادگی پرندگان، یک آرکئوپتریکس (Archaeopteryx) با جثه‏‌ای به اندازه‏‌ی یک کلاغ است؛ جان‌داری با قدمت ۱۵۰ میلیون سال که ویژگی‌های دایناسورها و پرندگان را داشت. گرچه تمامی پرندگان امروزی بدون دندان هستند، آرکئوپتریکس آرواره‏‌هایی پوشیده از دندان‏‌های تیز داشت. دست‌هایش پنجه داشت و دمش دراز و استخوانی بود. این ویژگی‏‌ها در پرندگان [امروزی] وجود ندارد و در عوض، نشان‌دهنده‌ی شباهت بیشتر با خویشاوندان خزنده‏‌ی خود از قبیل ولاسیرپتورهای فیلم معروف «پارک ژوراسیک» است. اما آرکئوپتریکس دارای ویژگی‏‌های پرندگان امروزی هم بود. فسیل‏‌های این جانور نشان‌دهند‌ه‌ی بال‏‌هایی است پوشیده از پرهای ایرودینامیک و استخوان جناغ سینه شبیه همان استخوانی که از سینه‏‌ی مرغ پخته‌شده برای شام بیرون کشیده می‏‌شود.

در مدت زمانی کوتاه پس از کشف ‌شدن این فسیل در دهه‌ی ۱۸۶۰ میلادی، این گونه به‌عنوان یک واسطه‏‌ی گذار میان دایناسورها و پرندگان شناخته شد. اما فسیل‌های جدید اندکی هم به دست آمدند که برای پرکردن شکاف‏‌های تکاملی کافی نبودند، و جزئیات لازم در مورد اجداد و اعقاب این موجود برای دهه‏‌ها مبهم باقی ماند.

برای مطالعه نسخه کامل این مقاله به شماره ۶۵ مجله نشنال جئوگرافیک فارسی مراجعه کنید.